Dr Mαριαλένα Κυριακάκου, MD, PhD,
Παιδίατρος - Αθήνα, Ιλίσια

[email protected]

+30 210 7211 078

+30 6947 900 277

Υπολογίζοντας σωστά τη θερμοκρασία του παιδιού

Η θερμοκρασία του παιδιού παρουσιάζει διακυμάνσεις ανάλογα με τις δραστηριότητες, το μεταβολισμό και την ανάπτυξή του. Παρά το γεγονός πως ο πυρετός τρομάζει τους γονείς, ο παιδίατρος μπορεί να τους δώσει τις απαραίτητες οδηγίες αντιμετώπισης, ώστε να περιοριστεί ο φόβος και η ανησυχία τους. Επίσης θα πρέπει να γίνει αντιληπτό πως σημασία δεν έχει η θερμοκρασία του παιδιού, αλλά τα συμπτώματα, καθώς δεν σημαίνει πως όσο μεγαλύτερη η θερμοκρασία τόσο σοβαρότερη η κατάσταση. Έτσι για παράδειγμα μπορεί κάποιο παιδί να έχει 38.5oC και να είναι ευδιάθετο, ενώ ένα άλλο παιδί με 37.5 oC να είναι αρκετά κακόκεφο. Έτσι ο παιδίατρος συστήνει στους γονείς να παρακολουθούν τα συμπτώματα και να μην ξεχνούν πως ο πυρετός αποτελεί έναν τρόπο του οργανισμού να καταπολεμήσει την ασθένεια. Επιπρόσθετα, ο πυρετός δεν προκαλεί βλάβη, καθώς ακόμη και στην περίπτωση των σπασμών δεν έχει καταγραφεί κάποιο τέτοιο περιστατικό. Ο πυρετός αποτελεί ένα σημάδι υγείας, καθώς ο οργανισμός προσπαθεί να αντιμετωπίσει την αιτία της ασθένειας. Ταυτόχρονα, δεν είναι απαραίτητο ο πυρετός να συνοδεύεται από παρουσία σοβαρής νόσου, καθώς συχνά μπορεί να αποτελεί σύμπτωμα ενός απλού κρυολογήματος, ή της γρίπης στην περίπτωση που το παιδί δεν έχει λάβει τον απαραίτητο εμβολιασμό.

Σε γενικές γραμμές οι γονείς θα πρέπει να γνωρίζουν εξαρχής πως τα βρέφη έχουν μεγαλύτερη θερμοκρασία συγκριτικά με τα παιδιά και τους ενηλίκους, η οποία μπορεί να φτάνει μέχρι και τους 37.4 oC. Η θερμοκρασία του παιδιού μπορεί επίσης να παρουσιάζει διακυμάνσεις ανάλογα και με την ώρα θερμομέτρησης μέσα στην ημέρα, καθώς είναι αναμενόμενο κατά τη διάρκεια του απογεύματος και της νύχτας να αυξάνεται σημαντικά. Πράγματι ο κιρκάδιος ρυθμός, η νευροενδοκρινική ρύθμιση του βιολογικού 24ωρου κύκλου μπορεί να επηρεάσει σημαντικά τη θερμοκρασία του σώματος. Έτσι, στην περίπτωση που το βρέφος έχει θερμοκρασία κάτω των 38 oC, αυτή μπορεί να χαρακτηριστεί σαν φυσιολογική. Ωστόσο, εάν ένα βρέφος μικρότερο των 3 μηνών εμφανίσει πυρετό πάνω από 38 oC θα πρέπει να αντιμετωπιστεί άμεσα. Ο λόγος είναι να μην υπάρξει συγκάλυψη συμπτωμάτων, τα οποία θα πρέπει να διαγνωστούν άμεσα από τον παιδίατρο. Τα βρέφη τόσο μικρής ηλικίας είναι εξαιρετικά ευάλωτα σε οποιαδήποτε λοίμωξη, ενώ δεν εμφανίζουν τα συνηθισμένα συμπτώματα όπως τα μεγαλύτερα παιδιά.

Ένα ερώτημα που συναντάται συχνά από τους γονείς είναι ποιά θερμοκρασία χαρακτηρίζεται χαμηλή ή αντίστοιχα υψηλή. Η χαμηλότερη θερμοκρασία του παιδιού μπορεί να ανιχνευτεί κατά τις πρώτες πρωινές ώρες (04:00 – 06:00), ενώ αντίθετα η αύξησή της αναμένεται αργά το απόγευμα (18:00) σε σημείο που μπορεί να αγγίξει και τους 37.2 oC. Ταυτόχρονα, αυξημένη θερμοκρασία μπορεί να παρατηρηθεί 4 ώρες μετά το φαγητό, μετά τη γυμναστική, καθώς επίσης και στην περίπτωση που το παιδί είναι ντυμένο με πολύ βαριά ρούχα ή βρίσκεται σε πολύ ζεστό χώρο.

Πότε όμως θεωρείται αυξημένη η θερμοκρασία του παιδιού και αποτελεί παθολογική κατάσταση; Η θερμοκρασία του παιδιού μπορεί να μετρηθεί με τις εξής μεθόδους: στο ορθό, στη μασχάλη, στο αυτί ή στο στόμα. Η μέτρηση στο αυτί καλό θα είναι να αποφεύγεται στην περίπτωση που το παιδί πάσχει από ωτίτιδα. Σχετικά με το είδος του θερμομέτρου που θα επιλέξουν οι γονείς, είναι καλό να τονιστεί πως τα θερμόμετρα υδραργύρου έχουν απαγορευτεί, για αποφυγή ατυχήματος από σπασμένο γυαλί και επαφή με τον υδράργυρο, ενώ στην περίπτωση που υπάρχει στο σπίτι καλό είναι να αντικατασταθεί από ψηφιακό. Το τελευταίο είναι εύκολο στη χρήση, ασφαλές για το παιδί, υγιεινό και παρέχει γρήγορα μία ψηφιακή μέτρηση της θερμοκρασίας. Προκειμένου να είναι ακριβής η θερμοκρασία του παιδιού που μετράται, θα πρέπει οι γονείς να ακολουθούν πιστά τις οδηγίες του κατασκευαστή. Η Αμερικανική Παιδιατρική Ακαδημία τονίζει πως η θερμοκρασία από 36.4 oC έως 37.5 oC αποτελεί μία φυσιολογική θερμοκρασία για το παιδί. Στον πίνακα αναφέρονται οι θερμοκρασίες στις οποίες το παιδί έχει πυρετό, ανάλογα με την περιοχή θερμομέτρησης.

 

Σε κάθε περίπτωση το πιο κρίσιμο ερώτημα σχετικά με τη θερμοκρασία του παιδιού, είναι πότε πρέπει να δοθεί αντιβίωση. Στο σημείο αυτό θα πρέπει να γίνει ξεκάθαρο το γεγονός πως εάν ο πυρετός οφείλεται στην παρουσία κάποιου ιού, η αντιβίωση δεν θα ωφελήσει και συνεπώς δεν θα πρέπει να χορηγηθεί. Οι γονείς θα πρέπει να περιμένουν τουλάχιστον 3 ημέρες, καθώς ο πυρετός αυτός έχει τόση αναμενόμενη διάρκεια. Αντιθέτως, εάν ο πυρετός οφείλεται σε μικρόβιο που μπορεί να οδηγήσει σε εκδήλωση πνευμονίας, λοίμωξης ή ωτίτιδας, η θεραπεία με αντιβιοτικό είναι υποχρεωτική. Γενικότερα οι γονείς θα πρέπει να θυμούνται τον κανόνα των τριών 24ωρων και εάν η θερμοκρασία του παιδιού παραμένει αυξημένη να απευθύνονται στον παιδίατρο.

Όσον αφορά αυτά που θα πρέπει να κάνουν οι γονείς για να αντιμετωπίσουν την αυξημένη θερμοκρασία του παιδιού, καλό είναι να μην ξεχνούν πως η χορήγηση φαρμάκων θα πρέπει να γίνεται με σύνεση. Θα πρέπει να ακολουθούν πιστά τις οδηγίες σχετικά με τον τύπο του αντιπυρετικού που χορηγούν, τη δοσολογία του και τη διάρκεια μεταξύ δύο δόσεων. Να σημειωθεί πως η χορήγηση ασπιρίνης δεν συνίσταται σε ηλικίες μικρότερες των 12 ετών, ενώ θα πρέπει να συμβουλεύονται σε κάθε περίπτωση τον παιδίατρο. Σε καμία περίπτωση δεν θα πρέπει να ξυπνούν ένα μωρό που κοιμάται ήρεμο για να του δώσουν αντιπυρετικό. Μια καλή λύση ως πρώτη αντιμετώπιση για την υψηλή θερμοκρασία του παιδιού είναι ένα χλιαρό μπάνιο για 10 λεπτά περίπου. Δεν θα πρέπει να χρησιμοποιηθεί κρύο νερό, καθώς μπορεί να οδηγήσει στην εμφάνιση ρίγους, γεγονός που οδηγεί σε αύξηση της θερμοκρασίας του σώματος. Επιπλέον, θα πρέπει το παιδί να ενυδατώνεται σωστά, συνεπώς είναι απαραίτητο οι γονείς να του χορηγούν άφθονα υγρά. Τα αντιπυρετικά θα πρέπει να χορηγούνται μόνο στην περίπτωση που η θερμοκρασία του παιδιού είναι πάνω από 38.5 oC και το παιδί βρίσκεται σε κακή κατάσταση. Τα αντιπυρετικά καλό είναι να δίνονται όχι για να μειωθεί ο πυρετός, αλλά σε παιδιά που δεν είναι καλά με πυρετό.

Καταλήγοντας, εάν ένα παιδί αρνείται να δεχτεί υγρά, έχει έντονο κλάμα, σπασμούς, εμφάνιση υπνηλίας και διανοητικής σύγχυσης οι γονείς θα πρέπει να καλούν άμεσα τον παιδίατρο. Επιπλέον ενδείξεις που προειδοποιούν για την άμεση αντιμετώπιση του παιδιού από τον παιδίατρο, είναι η εμφάνιση δυσκαμψίας στον αυχένα, η αυξημένη θερμοκρασία του παιδιού πάνω από 40.5 oC, ή ακόμη και ένας επίμονος πυρετός που δεν πέφτει εύκολα και τα ενδιάμεσα διαστήματα με μειωμένη θερμοκρασία διαρκούν ελάχιστα.

To Top ↑